Wat willen we bereiken? Wat leveren CGM en AID nu eigenlijk op? En hoe breng je ze in de praktijk? 

Een overzicht van de nieuwste ontwikkelingen na ADA 2026.

Ik heb dit voor twee groepen tegelijk geschreven.

• De artsen en verpleegkundigen die protocollen voor intramurale zorg opstellen.
• En de mensen met diabetes die op basis daarvan zullen worden opgenomen.

Meestal vinden deze twee gesprekken in aparte kamers plaats. Dat zou niet zo moeten zijn. Het bewijsmateriaal is voor beide hetzelfde. Het verschil zit hem in wat je ermee kunt doen.

Eén idee loopt als een rode draad door alles wat hieronder volgt:

Het verwijderen van een werkend systeem is geen neutrale handeling. Het is een ingreep. 

Een ziekenhuisopname is een van de moeilijkste situaties om de bloedsuikerspiegel onder controle te houden. Acute ziekte, operaties, infecties, steroïden, veranderingen in de voedselinname, minder beweging, schommelende insulinebehoefte — dit alles zorgt ervoor dat de bloedsuikerspiegel schommelt, zowel naar hoge als naar lage waarden.

En dit is geen kleine groep. Ongeveer 38–40% van de ziekenhuispatiënten lijdt aan hyperglycemie of diabetes, en dit percentage loopt op tot 70–80% bij patiënten die worden opgenomen met een kritieke aandoening of voor een hartoperatie.¹

Er zijn twee manieren waarop de glucosespiegel op de afdeling hoog kan worden:

• Reeds bestaande diabetes — patiënten die bij aanvang van de opname al diabetes hebben.
• Stresshyperglycemie — een glucosewaarde >140 mg/dL (7,8 mmol/L) zonder voorgeschiedenis van diabetes. Dit verdwijnt meestal naarmate de ziekte afneemt. Maar bij tot wel 60% van deze patiënten wordt binnen 6–12 maanden diabetes vastgesteld. De opname is een gelegenheid tot screening.¹

Ondertussen worden er steeds meer patiënten opgenomen die thuis al een sensor dragen of een closed-loop systeem gebruiken.

De vraag is dus niet langer of diabetestechnologie thuishoort in het ziekenhuis. 

Het gaat om wat het doet en hoe je het goed kunt gebruiken.

1. Wat is het doel?

De ADA-doelstellingen zijn bewust pragmatisch:²

• Streefwaarde voor opgenomen patiënten niet op IZ (Intensieve Zorgen): 100–180 mg/dL (5,6–10,0 mmol/L)  
• De streefwaarde voor mensen op insuline op IZ is: 140–180 mg/dL (7,8–10,0 mmol/L) 

…op voorwaarde dat die streefwaarden kunnen worden bereikt zonder ernstige hypoglycemie.

Die laatste zin zegt eigenlijk alles. Elke poging om met intensieve insulinebehandeling een strakkere regulering na te streven, leidde tot een toename van hypoglycemie.¹ En hypoglycemie gaat gepaard met slechtere uitkomsten. De streefwaarden liggen dus hoger dan we buiten het ziekenhuis zouden accepteren. Dat is met opzet zo gedaan.

Er wordt ook steeds vaker gesteld dat één doelstelling niet voor iedereen geschikt is.

Veel van het bewijs dat hyperglycemie bij ziekenhuispatiënten in verband brengt met verhoogde morbiditeit en mortaliteit is afkomstig van patiënten met stresshyperglycemie of zonder eerder gediagnosticeerde diabetes, terwijl het verband aanzienlijk zwakker is bij patiënten met vastgestelde diabetes.^3–6

Patiënten met chronisch verhoogde glucosespiegels lijken zich aan te passen aan hogere glycemische waarden, wat betekent dat een snelle daling van de glucosespiegel – zelfs tot binnen het gangbare streefbereik – een vorm van relatieve hypoglycemie kan zijn. Deze fysiologische stressreactie, vaak aangeduid als de hyperglycemieparadox, kan bijdragen aan ongunstige uitkomsten, ondanks dat de glucosespiegel boven de biochemische drempel voor hypoglycemie blijft.¹

Eén gevolg verdient het om duidelijk te worden vermeld:

• Iemand die jarenlang heeft gewerkt aan een ‘time in range’ waar hij trots op is, zal zien hoe die binnen een week op de afdeling in duigen valt.
• En krijgt meestal geen uitleg over waarom dat zo is.

Deze hogere waarden zijn grotendeels opzettelijk. Het nastreven van een waarde van 70–140 mg/dL (3,9–7,8 mmol/L) tijdens een acute ziekte, met een behandelingsschema dat is aangepast door mensen die de patiënt niet kennen, heeft herhaaldelijk geleid tot meer hypoglycemie en slechtere uitkomsten.

In interviews met volwassenen die in het ziekenhuis waren opgenomen, vertelden mensen dat hun glucose wel werd getest, maar dat ze de uitslag niet te horen hadden gekregen. Ook gaven ze aan dat ze zich ervan bewust waren dat hun glucosespiegel aan het stijgen was, maar dat ze zich machteloos voelden om iets te doen.^23,24

Die bezorgdheid is niet onredelijk. Het is wat er gebeurt als een getal dat iemand heeft geleerd te interpreteren, onverklaard blijft.

Het doel één keer hardop uitspreken kan hier helpen.

2. Hoe we vandaag te werk gaan

Bij elke ziekenhuispatiënt moet de glucosespiegel actief worden gereguleerd.

Over het algemeen wordt met insuline begonnen zodra de glucosespiegel boven de 180 mg/dL (10 mmol/L) uitkomt — intraveneus op de IC, subcutaan op de afdelingen.²

De RABBIT-onderzoeken hebben de centrale vraag beantwoord: fysiologische basaal-bolusinsuline is superieur aan uitsluitend een glijdende schaal, met betere glycemische resultaten en minder complicaties.^7,8

Maar de basaal-bolusmethode is veeleisend. Er is regelmatige controle, voortdurende dosisaanpassing en ervaren personeel voor nodig.

Zelfs gespecialiseerde centra hebben moeite om de streefwaarden te halen. 

En er is nog steeds geen vastgesteld protocol voor patiënten die intraveneuze glucose, TPN of enterale voeding krijgen.^2,9,10

Een groot deel van deze last komt terecht bij juniormedewerkers die nog maar weinig gespecialiseerde opleiding hebben genoten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er fouten worden gemaakt. Het systeem vraagt veel van de mensen die daar het minst op zijn toegerust.

Er bestaat een tweede versie van die zin, die we minder vaak horen.

Ditzelfde systeem ontneemt stelselmatig insuline aan mensen die deze al tientallen jaren zelf toedienen.

In interviews met ouderen die voor een operatie waren opgenomen, vertelden de deelnemers dat hun insuline bij opname werd opgeborgen. Dat de doses te laat werden toegediend, of pas na de maaltijd. Dat ze moesten wachten tot een arts toestemming gaf voor een correctie die ze zelf binnen enkele seconden hadden kunnen toedienen.²³

Een deelnemer die al veertig jaar aan diabetes type 1 lijdt, beschreef het verlies van de controle over zijn eigen insuline als „alsof je armen zijn afgehakt“.²³

In een groter multicenteronderzoek kwamen dezelfde thema’s steeds weer naar voren: geen zeggenschap over de suikerregeling, geen betrokkenheid bij de zorgplanning, maaltijden die niet synchroon met de insuline werden geserveerd.²⁴

Dit is niet alleen vanuit ervaringsperspectief van belang, maar ook vanuit klinisch oogpunt. De mogelijkheid om in het ziekenhuis zelf insuline toe te dienen, hangt onafhankelijk samen met een grotere tevredenheid over de intramurale behandeling.²⁸  

En het personeel zelf beschrijft de huidige regeling als minder veilig dan ze lijkt.²⁵

De persoon in het bed is vaak degene met de meeste ervaring met insuline in de kamer.

Niet altijd. Maar vaak genoeg om het te vragen, in plaats van het als vanzelfsprekend aan te nemen.

Dit is precies de leemte die de technologie zou moeten opvullen.

3. Wat biedt CGM?

In vergelijking met periodieke vingerprikken biedt CGM realtimewaarden, trendgegevens, detectie van nachtelijke hypoglykemie en pieken na de maaltijd, en een lagere werkdruk voor het verplegend personeel. 

Het glycemische effect is echter bescheiden.

Uit een meta-analyse van zes gerandomiseerde studies onder 979 ziekenhuispatiënten bleek dat de tijd binnen het streefbereik slechts in beperkte mate verbeterde — gemiddeld ongeveer +7% TIR, met aanzienlijke heterogeniteit.¹¹ 

Het verschil is veelzeggend. DIATEC behaalde ongeveer +15%, de grootste verbetering van alle onderzoeken. Maar alleen omdat CGM werd gecombineerd met gestructureerde algoritmen voor insulinetitratie en gespecialiseerde diabetesbegeleiding.¹² Andere onderzoeken, waaronder TIGHT¹³ en het pilotonderzoek van Thabit onder leiding van niet-gespecialiseerde teams,¹⁴ lieten slechts een beperkt voordeel zien.

CGM levert informatie. Er moet nog steeds iemand actie ondernemen op basis daarvan. Het voordeel zit in het protocol, niet in de sensor. 

4. Hoe CGM implementeren

[FIGUUR: CGM validation within EHR during AIDING Trial - Presented at ADA2026 by dr Davis]

Er is geen enkel CGM-apparaat officieel goedgekeurd voor gebruik bij ziekenhuispatiënten. Toch wordt in professionele aanbevelingen nu gepleit voor voortzetting van het gebruik van CGM bij patiënten die het thuis al gebruiken — mits er een institutioneel protocol bestaat.²

De nauwkeurigheid (MARD) is in het ziekenhuis iets lager, en verschillende veelgebruikte medicijnen beïnvloeden de meetwaarden. Het protocol zorgt ervoor dat een thuisapparaat een veilig klinisch hulpmiddel wordt.

De meeste protocollen voor intramurale zorg bestaan uit dezelfde zes bouwstenen:¹⁵

1. Beoordeling. Is de patiënt bij bewustzijn, in staat om mee te werken en krijgt hij/zij geen intraveneuze insuline toegediend? (Sommige centra staan tegenwoordig CGM zelfs toe bij intraveneuze insuline.²⁹)
2. Validatie ten opzichte van POC. Eenmaal of tweemaal daags een gepaarde vingerprik, met een overeenstemmingsdrempel van ~20%. Boven die drempel wordt teruggevallen op POC. Bij lage en hoge drempelwaarden (bijv. 80 en 250 mg/dL - 4.5 en 13.9 mmol/L) wordt een bevestigende vingerprik uitgevoerd.
3. Documentatie. Een vastgelegde plek in het EPD — verpleegverslagen, gestructureerde sjablonen of SmartPhrases.
4. Duidelijk omschreven verantwoordelijkheden. Wie documenteert, wie beslist over voortzetting, wie voert de beoordeling in het weekend uit. Een aanpak onder leiding van een endocrinoloog, een apotheker of een verpleegkundige werkt allemaal. Duidelijkheid is belangrijker dan het model.
5. Monitoring op afstand (optioneel). Dexcom Follow ondersteunt maximaal 25 patiënten, LibreLinkUp maximaal 20 — mits toestemming is gegeven, aangezien iedereen op de afdeling de realtime glucosewaarden kan zien.
6. Bijzondere situaties. Wat bij beeldvorming, chirurgie, bevalling en een overdrachtsplan bij ontslag.

Uitgebreidere protocollen leiden doorgaans tot een betere controle.

De eenvoudigere varianten vergen minder verplegingstijd, zijn minder belastend voor de patiënt en kosten minder geld.

De juiste balans is lokaal — en het bewust kiezen daarvan is op zich al een teken van een volwassen programma.

Stap 2 zorgt voor de meeste wrijving aan het bed van de patiënt. Dit kan beter worden uitgelegd dan verdedigd.

Iemand die een sensor draagt, vertrouwt deze doorgaans meer dan een bloedglucosemeter in het ziekenhuis, en in het dagelijks leven heeft hij of zij daar meestal gelijk in. In het ziekenhuis veranderen twee dingen: de nauwkeurigheid is lager bij acuut zieke patiënten, en verschillende medicijnen die de patiënt in het ziekenhuis krijgt, kunnen de meting beïnvloeden.

De gekoppelde vingerprik heeft niets te maken met het apparaat of met de persoon die het draagt. Het is het mechanisme dat het überhaupt mogelijk maakt om via die sensor insuline toe te dienen. Het is de prijs die je ervoor moet betalen, geen blijk van wantrouwen.

Mensen die hun draagbare technologie tijdens hun opname mochten behouden, beschreven deze als een van de weinige dingen waarmee ze grip konden houden op hun eigen zorg — hoewel sommige medewerkers niet goed wisten hoe het werkte.²³  Beide zaken worden via hetzelfde protocol opgelost.

5. Wat bieden closed-loop systemen?

Geautomatiseerde insulineafgifte vult het ontbrekende onderdeel aan. Closed-loop systemen doen meer dan alleen de glucosewaarde weergeven. Het effect is van een andere orde.

Uit een systematische review en meta-analyse van gerandomiseerde onderzoeken bij ziekenhuispatiënten bleek een verbetering van de TIR met +24,6 procentpunten — met minder hyperglycemie, minder variabiliteit, een lagere gemiddelde glucosespiegel en geen toename van hypoglycemie.¹⁶

De voordelen golden voor diverse patiëntengroepen. De sterkste effecten werden waargenomen bij patiënten met sterk variërende insulinebehoeften, waaronder patiënten die een pancreasoperatie hadden ondergaan¹⁷ en patiënten die hemodialyse ondergingen.¹⁸

De AIDING-studie

Het duidelijkste bewijs met betrekking tot ziekenhuisopnames is afkomstig uit AIDING, dat als abstract werd gepresenteerd tijdens de ADA Scientific Sessions van 2026.¹⁹

In tegenstelling tot de meeste eerdere onderzoeken, die zich richtten op diabetes type 2, nam het AIDING-onderzoek zowel type 1- als type 2-patiënten uit drie Amerikaanse academische gezondheidszorgsystemen in de studie op. 

De deelnemers werden willekeurig ingedeeld in de groep met Omnipod 5 en Dexcom G7 versus de groep met meerdere dagelijkse injecties in combinatie met CGM.

• Omnipod 5: TIR 67,7%, tijd <54 mg/dL (3,0 mmol/L) 0,17%
• MDI + CGM: TIR 40,8%, tijd <54 mg/dL (3,0 mmol/L) 2,3%

Een stijging van de TIR met 27%, zonder toename van klinisch significante hypoglycemie.

Opvallend was dat het voordeel al vanaf de eerste dag zichtbaar was — nog voordat de optimalisatie was doorgevoerd die zich doorgaans pas na meerdere pod-wisselingen opbouwt.

Uit het AIDING-onderzoek bleek ook dat closed-loop systemen systematisch kunnen worden gestart bij met insuline behandelde patiënten die om een geheel andere reden in het ziekenhuis zijn opgenomen.

AIDING heeft niet alleen een apparaat getest. Het heeft een volledig zorgmodel getest.

6. Hoe closed-loop systemen implementeren

[FIGUUR: Automated insulin delivery system set up in the hospital for the AIDING study.²⁰]

Er moet onderscheid worden gemaakt tussen twee situaties. Deze stellen heel verschillende eisen aan een ziekenhuis.

• Closed-loop systemen blijven toedienen aan een patiënt die het al gebruikt — een alledaagse situatie.
• Het systematisch voorschrijven van closed-loop systemen aan patiënten die het nog niet gebruikten — dat was wat AIDING deed.

Bijna alles wat AIDING nodig heeft, valt onder de tweede categorie. Voor de eerste categorie is de extra inspanning beperkt.

#1 Voortzetting van closed-loop systemen bij een patiënt die het al gebruikt

Als er al een CGM-protocol bestaat, is het grootste deel van het voorbereidende werk al gedaan. Wat er daarna nog nodig is:

• Een beoordeling van wie de pomp kan blijven dragen. Kan de patiënt het apparaat nog steeds bedienen en beschikt hij of zij over eigen verbruiksartikelen? In wezen gaat het om dezelfde afweging die al voor CGM is gemaakt.
• Een CGM-protocol, zoals hierboven beschreven.
• Een plek in het EPD om gegevens over de pomp vast te leggen — het type apparaat en insuline, de instellingen en elke toegediende bolus.
• Koolhydraatberekeningen voor ziekenhuismaaltijden. Optioneel, maar ze maken het toedienen van een nauwkeurige bolus een stuk eenvoudiger.
• Een gespecialiseerd diabetesteam dat ondersteuning biedt. Dit is geen optie. Als er een probleem met het apparaat ontstaat, moet er iemand bereikbaar zijn.

In het kort: een beoordeling, een plek om de pomp te documenteren en een team dat je kunt bellen.

De eerste daarvan is één regel in een protocol en het belangrijkste wat er op de dag van opname gebeurt.

Het helpt ook om het niet als één vraag te zien, maar als vier. Wie beheert dit apparaat? Met welke benodigdheden? Waar wordt dit gedocumenteerd? En wie wordt er om 2 uur ’s nachts gebeld? Als je die vragen beantwoordt, ligt het probleem zelden bij het apparaat.

Er zullen gevallen zijn waarin het antwoord oprecht ‘nee’ is — de patiënt voelt zich te slecht of kan niet meewerken. Mijn ervaring is dat mensen dat zonder meer accepteren als het wordt uitgelegd. Wat niet wordt geaccepteerd, en ook niet zou moeten worden, is een algemeen beleid dat zonder te vragen wordt toegepast.

Als je zelf een pomp of sensor gebruikt, zijn er drie dingen waar je rekening mee moet houden.

1. Neem je eigen benodigdheden mee. Pods of infusiesets, sensoren, een oplader, je gebruikelijke naalden en je pompinstellingen, die je ergens anders dan alleen op je telefoon hebt opgeschreven. Ziekenhuizen hebben deze zaken bijna nooit op voorraad.
2. Vraag op de eerste dag of zelfmanagement op je afdeling mogelijk is. Uit een onderzoek bleek dat mensen gefrustreerd waren toen ze pas achteraf te horen kregen dat dit een optie was die niemand had genoemd.²³
3. Vraag wie het diabetesteam is, en hoe men hen in het weekend kan bereiken.

#2 Het systematisch opstarten van closed-loop systemen — wat AIDING vereiste

[FIGUUR: Informatics needs: no site was trial-ready - Presented at ADA2026 by dr Hughes]

Een belangrijke bevinding was dat geen van de deelnemende centra aanvankelijk „closed-loop-ready” was.

Alle noodzakelijke aanpassingen aan hun EPD-systemen voordat de studie van start kon gaan.^19,21

Vijf componenten hebben het zware werk gedaan:

• Duidelijk omschreven verantwoordelijkheden. De verantwoordelijkheid verschuift van de patiënt naar het team. Verpleegkundigen controleerden de nauwkeurigheid van de CGM, dienden bolussen toe, reageerden op alarmen en documenteerden de insuline. Diëtisten verstrekten de koolhydraatwaarden. Diabetesspecialisten hielden toezicht op de insuline. De primaire zorgteams behandelden de onderliggende aandoening.
• Gestructureerde validatie van CGM. Alleen gevalideerde sensorwaarden mochten als basis dienen voor de dosering. Naarmate het vertrouwen groeide, werden de eisen versoepeld — van zes naar twee controles per dag — met waarschuwingen bij waarden van <80 mg/dL (4.4 mmol/L) en >300 mg/dL (13.9 mmol/L) gedurende meer dan een uur.
• EHR-integratie. Validatieworkflows, pomporder sets, documentatietrajecten en hervulworkflows — geïntegreerd in bestaande verpleegkundige workflows in plaats van parallel te worden uitgevoerd.
• Monitoring op afstand. Een platform op afdelingsniveau voor verpleegkundigen, plus een voor het diabetesteam. Dit blijft het moeilijkste onderdeel om buiten een onderzoek om te repliceren: bij de huidige gegevensplatforms kan er een vertraging optreden van 30 minuten tot enkele uren.²⁰
• Opleiding en 24/7 ondersteuning. Just-in-time-training op het moment dat die nodig is,²² in combinatie met een bereikbaar diabetesteam. Diabetes-ambassadeursprogramma’s helpen dit in stand te houden bij personeelswisselingen.¹⁵

[FIGURE — Roles & responsibilities. Presented at ADA2026 by dr Hughes]

Een bevinding uit het onderzoek naar ‘closed-loop’-systemen tijdens de zwangerschap is ook buiten de zwangerschap goed toepasbaar. Artsen concludeerden dat de beste resultaten voortkwamen uit een drievoudige samenwerking tussen het team, de persoon met diabetes en het algoritme — en dat de technologie op zichzelf geen wondermiddel was.²⁷

Dat is een beschrijving van een closed-loop-programma voor intramurale patiënten die even goed is als die in welk protocol dan ook.

Waarom nog niet iedereen: pleidooi voor terughoudendheid bij het opstarten

Er zijn tot nu toe drie cijfers bekend, die gemakkelijk met elkaar in verband kunnen worden gebracht: ongeveer +7% qua tijd binnen het bereik bij CGM, +24,6% bij closed-loop systemen over verschillende onderzoeken samen, en +27% specifiek bij AIDING. Als we naar de laatste twee kijken, is het verleidelijk om elke hyperglycemische ziekenhuispatiënt op CGM te zetten en iedereen die insuline gebruikt op een closed-loop systeem.

Er zijn echter verschillende redenen om terughoudend te zijn.

• Het nut van een strikte bloedglucoseregulatie bij ziekenhuispatiënten is nog niet onomstotelijk aangetoond. Een groot deel van het bewijs dat een verband legt tussen bloedglucose en uitkomsten is van corrationele aard, en het verband met sterfte is het sterkst bij spontane hyper- en hypoglycemie, en niet zozeer bij de waarden die we bij bekende diabetes behandelen. Beide kunnen deels een indicatie zijn van hoe ziek een patiënt is.^3–6
• Het voordeel van CGM is gering en de toegang is beperkt. Een stijging van ongeveer +7% van de TIR is reëel maar bescheiden, en CGM wordt in ziekenhuizen nog steeds off-label gebruikt en wordt over het algemeen niet vergoed bij gebruik door opgenomen patiënten.¹¹
• Closed-loop systemen brengen een reële operationele last met zich mee — en het probleem bij ontslag is nog niet opgelost. Als een patiënt in het ziekenhuis met closed-loop systeem begint maar thuis geen toegang tot deze behandeling heeft, moet hij of zij mogelijk vóór het ontslag weer worden overgeschakeld op injecties, wat het verblijf zou kunnen verlengen.

Dat laatste punt is nog niet onderzocht. Het vloeit logischerwijs voort uit het bovenstaande en verdient een antwoord. Het is naar mijn mening momenteel de belangrijkste openstaande vraag op dit gebied.

Dit alles pleit niet tegen de technologie. Het pleit ertegen om deze sneller in te voeren dan op basis van de beschikbare gegevens, de terugbetaling en het ontslagtraject haalbaar is.

En let eens op wat deze waarschuwingen gemeen hebben. Ze hebben stuk voor stuk betrekking op het starten met een bepaalde technologie bij mensen die deze nog niet gebruikten. Geen enkele heeft betrekking op het voortzetten van wat een patiënt al gebruikt.

Omdat die zaak sowieso niet berustte op de vraag of de tijd binnen het bereik beter was.

Besluit

Ondanks alle verschillen tussen de onderzoeken wijzen de resultaten allemaal in dezelfde richting.

Diabetesapparatuur werkt in het ziekenhuis — in beperkte mate bij CGM, en in aanzienlijke mate bij closed-loop systemen. 

Maar voor de meeste ziekenhuizen hangt de praktische prioriteit helemaal niet af van die cijfers.

Steun de patiënten die al over deze technologie beschikken.

 Het verwijderen van een werkend systeem is een ingreep, met de bijbehorende gevolgen. Competentie verlaat de kamer.

De toediening wordt overgelaten aan personeel dat onder tijdsdruk een onbekend behandelingsschema moet volgen, de insuline komt te laat aan en correcties moeten worden goedgekeurd.^23,24,25 Zelftoediening, waar dat veilig is, gaat gepaard met een grotere tevredenheid en minder fouten bij de toedieningstijdstippen.²⁸

 Voor geen van deze argumenten is het nodig dat het TIR-bewijs overtuigend is. Ze blijven zelfs gelden als blijkt dat die +7% minder waard is dan we hopen.

Laat patiënten dus de apparaten behouden waarmee ze binnenkomen, en bouw het basisprotocol daar omheen: beoordeling, toetsing aan de POC, een plek in het EPD en een team van specialisten binnen handbereik. Dat is goedkoop, wordt al aanbevolen en levert een ziekenhuis de ervaring op die het nodig heeft voor grotere projecten.

Voeg dan het onderdeel toe dat niets kost. Geef aan welk doel je nastreeft, en waarom. Leg uit dat validatie ervoor zorgt dat de sensor blijft werken. Vraag, in plaats van aan te nemen, wie de insuline beheert. En vertel mensen vóór de opname dat zelfbeheer mogelijk kan zijn.

De kwalitatieve literatuur is hierover eensluidend. Wat mensen zich herinneren, is niet het protocol. De vraag is of iemand met hen heeft gesproken.^23,24

Naarmate CGM goedkoper wordt, closed-loop systemen eenvoudiger uit te voeren zijn en de toegang voor poliklinische patiënten wordt uitgebreid, zullen de argumenten om dit aan meer ziekenhuispatiënten aan te bieden alleen maar sterker worden.

De technologie is klaar.

Nu is het zaak om daar de ziekenhuizen omheen te bouwen, in de juiste volgorde.

Met vriendelijke groeten, 

Inge

Bronvermeldingen

1. Dhatariya K, Umpierrez GE. Behandeling van diabetes en hyperglykemie bij ziekenhuispatiënten. In: Feingold KR, Anawalt B, Blackman MR, et al., red. Endotext [Internet]. South Dartmouth (MA): MDText.com, Inc.; 2000– [bijgewerkt op 18 oktober 2024; geraadpleegd op 23 juli 2026]. 
2. Commissie voor de beroepspraktijk van de American Diabetes Association. 16. Diabeteszorg in het ziekenhuis: Zorgstandaarden voor diabetes — 2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S315-S334. doi:10.2337/dc26-S016.
3. Falciglia M, Freyberg RW, Almenoff PL, D'Alessio DA, Render ML. De sterfte als gevolg van hyperglykemie bij ernstig zieke patiënten varieert naargelang de diagnose bij opname. Crit Care Med. 2009;37(12):3001-3009. doi:10.1097/CCM.0b013e3181b083f7. 
4. Krinsley JS, Rule P, Brownlee M, Roberts G, Preiser JC, Chaudry S, e.a. Acute en chronische glucoseregulatie bij ernstig zieke patiënten met diabetes: de invloed van eerdere insulinebehandeling. J Diabetes Sci Technol. 2022;16(6):1483-1495. doi:10.1177/19322968211032277. 
5. Poole AP, Finnis ME, Anstey J, Bellomo R, Bihari S, Biradar V, e.a. Het effect van een liberale aanpak van de glucoseregulatie bij ernstig zieke patiënten met diabetes type 2: een multicenter, parallelgroeps-, open-label, gerandomiseerde klinische studie. Am J Respir Crit Care Med. 2022;206(7):874-882. doi:10.1164/rccm.202202-0329OC. 
6. Hermanides J, Egi M. De optimale bloedsuikercontrole bij diabetespatiënten op de IC: waar ligt het ideale evenwicht? Am J Respir Crit Care Med. 2022;206(7):811-812. doi:10.1164/rccm.202206-1045ED. 
7. Umpierrez GE, Smiley D, Zisman A, Prieto LM, Palacio A, Ceron M, e.a. Gerandomiseerde studie naar basaal-bolus-insulinetherapie bij de intramurale behandeling van patiënten met diabetes type 2 (RABBIT 2-studie). Diabetes Care. 2007;30(9):2181-6. doi:10.2337/dc07-0295. 
8. Umpierrez GE, Smiley D, Jacobs S, Peng L, Temponi A, Mulligan P, e.a. Gerandomiseerde studie naar basaal-bolus-insulinetherapie bij de intramurale behandeling van patiënten met diabetes type 2 die een algemene chirurgische ingreep ondergaan (RABBIT 2 surgery). Diabetes Care. 2011;34(2):256-61. doi:10.2337/dc10-1407. 
9. Swanson CM, Potter DJ, Kongable GL, Cook CB. Stand van zaken met betrekking tot de bloedsuikercontrole bij ziekenhuispatiënten in de Verenigde Staten. Endocr Pract. 2011;17(6):853-861. doi:10.4158/EP11042.OR.
10. Desgrouas M, Demiselle J, Stiel L, Brunot V, Marnai R, Sarfati S, e.a. Insulinetherapie en bloedglucoseregulatie bij ernstig zieke patiënten: een eendaags transversaal observationeel onderzoek op 69 Franse intensive care-afdelingen. Ann Intensive Care. 2023;13(1):53. doi:10.1186/s13613-023-01142-9. 
11. Lima Chagas GC, Teixeira L, Clemente MRC, Lima Chagas RC, Santinelli Pestana DV, Silva Sombra LR, e.a. Het gebruik van continue glucosemonitoring en point-of-care-glucosetests bij ziekenhuispatiënten met diabetes mellitus buiten de intensive care: een systematische review en meta-analyse van gerandomiseerde gecontroleerde studies. Diabetes Res Clin Pract. 2025;220:111986. doi:10.1016/j.diabres.2024.111986. 
12. Olsen MT, Klarskov CK, Jensen SH, Rasmussen LM, Lindegaard B, Andersen JA, et al. Diabetesbehandeling in het ziekenhuis door een diabetesteam en algoritmen voor insulinedosering op basis van continue glucosemonitoring of point-of-care-glucosetests bij patiënten met diabetes type 2 (DIATEC): een gerandomiseerde gecontroleerde studie. Diabetes Care. 2025;48(4):569-578. doi:10.2337/dc24-2222. 
13. Hirsch IB, Draznin B, Buse JB, Raghinaru D, Spanbauer C, Umpierrez GE, e.a. Resultaten van een gerandomiseerde studie naar intensieve glucoseregulatie met behulp van CGM versus de gebruikelijke zorg bij volwassen patiënten met diabetes type 2 die in het ziekenhuis zijn opgenomen: de TIGHT-studie. Diabetes Care. 2025;48(1):118-124. doi:10.2337/dc24-1779. 
14. Thabit H, Rubio J, Karuppan M, Mubita W, Lim J, Thomas T, e.a. Het gebruik van realtime continue glucosemonitoring bij met insuline behandelde ziekenhuispatiënten buiten de intensive care die onder behandeling staan van niet-diabetesgerichte specialistische teams in het ziekenhuis: een gerandomiseerde, gecontroleerde pilotstudie. Diabetes Obes Metab. 2024;26(11):5483-5487. doi:10.1111/dom.15885. 
15. Clements JN. Van opname tot ontslag: gebruikmaken van persoonlijke CGM om de resultaten gedurende het gehele ziekenhuisverblijf te verbeteren. Gepresenteerd tijdens de wetenschappelijke bijeenkomsten van de American Diabetes Association; juni 2026.
16. Olsen MT, Liarakos AL, Mader JK, e.a. Geautomatiseerde insulineafgiftesystemen in ziekenhuizen: een systematische review met meta-analyse. Diabetes Technol Ther. Online gepubliceerd op 24 juni 2026. doi:10.1177/15209156261457746.
17. Krutkyte G, Roos J, Schuerch D, Czerlau C, Wilinska ME, Wuethrich PY, e.a. Insulineafgifte via een volledig gesloten systeem bij patiënten die een alvleesklieroperatie ondergaan. Diabetes Technol Ther. 2023;25(3):206-211. doi:10.1089/dia.2022.0400. 
18. Bally L, Gubler P, Thabit H, Hartnell S, Ruan Y, Wilinska ME, e.a. Insulinettoediening via een volledig gesloten systeem verbetert de glucoseregulatie bij ziekenhuispatiënten met diabetes type 2 die hemodialyse ondergaan. Kidney Int. 2019;96(3):593-596. doi:10.1016/j.kint.2019.03.006. 
19. Parab R, Davis G, Lal R, Brown S, Usman S, Hughes MS, e.a. Geautomatiseerde insulineafgifte verbetert de bloedsuikercontrole bij ziekenhuispatiënten met diabetes, ongeacht de uitgangswaarde van hemoglobine A1c. Diabetes. 2026;75(Suppl 1):1849-P. 
20. Davis GM, Hughes MS, Lal RA, e.a. Geautomatiseerde insulineafgifte in combinatie met realtime continue glucosemonitoring op afstand voor ziekenhuispatiënten met diabetes: een multicenter, eenarmig haalbaarheidsonderzoek. Diabetes Technol Ther. 2023;25(10):707-715. doi:10.1089/dia.2023.0304.
21. Cook CB, Wellik KE, Kongable GL, Shu J. Beoordeling van de bloedsuikerspiegel bij ziekenhuispatiënten: wat zijn de volgende stappen? / Implementatie van insulinevoorschriften voor ziekenhuispatiënten met behulp van een commercieel elektronisch patiëntendossiersysteem. J Diabetes Sci Technol. 2014;8(1):8-13.
22. Knutson A, Park ND, Smith D, Tracy K, Reed DJW, Olsen SL. Just-in-time-training: een nieuwe benadering van onderwijs gericht op kwaliteitsverbetering. Neonatal Netw. 2015;34(1):6-9. doi:10.1891/0730-0832.34.1.6. 
23. Lange Ferreira C, Habte-Asres H, Forbes A, Winkley K. ‘Waarom heb ik geen controle over mijn eigen insuline?’: kwalitatief onderzoek onder ouderen met diabetes die ervaring hebben met een ziekenhuisopname voor een operatie. Health Expect. 2025;28(6):e70509. doi:10.1111/hex.70509.
24. Mansbridge SE, Kozlowska O, Lumb A, Rea R, e.a. Een multicenter kwalitatief onderzoek naar de ervaringen van volwassenen met de behandeling van diabetes mellitus tijdens een ziekenhuisopname. Diabet Med. 2026;43:e70256. doi:10.1111/dme.70256.
25. Lange Ferreira C, Habte-Asres H, Forbes A, Winkley K. „Het is een vals vangnet”: een kwalitatief onderzoek naar de ervaringen van multidisciplinair personeel met insulinebeheer bij gehospitaliseerde oudere of kwetsbare volwassenen met diabetes die een operatie ondergaan. PLoS One. 2025;20(10):e0332088. doi:10.1371/journal.pone.0332088.
26. Lawton J, Kimbell B, Closs M, Hartnell S, Lee TTM, Dover AR, Reynolds RM, Collett C, Barnard-Kelly K, Hovorka R, Rankin D, Murphy HR. Luisteren naar vrouwen: ervaringen met het gebruik van een gesloten-lus-systeem bij zwangerschap met diabetes type 1. Diabetes Technol Ther. 2023;25(12):845-855. doi:10.1089/dia.2023.0323.
27. Lawton J, Rankin D, Hartnell S, Lee T, Dover AR, Reynolds RM, Hovorka R, Murphy HR, Hart RI; AiDAPT Collaborative Group. De visie van zorgverleners op de voordelen van het gebruik van een gesloten-lussysteem voor zwangere vrouwen: een kwalitatief onderzoek. Diabet Med. 2023;40(5):e15072. doi:10.1111/dme.15072.
28. Rutter CL, Jones C, Dhatariya KK, e.a. Onderzoek naar de tevredenheid over de diabetesbehandeling bij ziekenhuispatiënten in het Verenigd Koninkrijk — de DIPSat-studie. Diabet Med. 2013;30(6):731-738. doi:10.1111/dme.12095
29. Baker M, Lauterwasser S, Valenti C, Kallenberger M, Stolte H. Evaluation of a hybrid protocol using continuous glucose monitoring and point-of-care testing in non–critically ill patients in a community hospital. Am J Health Syst Pharm. 2024;81(9):e261-e267. https://doi.org/10.1093/ajhp/zxad332
30.